สวัสดีครับเพื่อนๆ เจอกันอีกแล้วนะครับ ทริปนี้ หมูหิน.คอม จะพาเพื่อนๆไปเที่ยวที่ วัดกำแพงแลง ที่ ตั้งอยู่ในเขตตำบลท่าราบ อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี อยู่ห่างแม่น้ำเพชรบุรีมาทางตะวันออกประมาณ 1 กิโลเมตร ซึ่งสิ่งสำคัญภายในวัดนี้คือ ศาสนสถานในพุทธศาสนาแบบมหายานซึ่งมีอายุประมาณพุทธศตวรรษที่  18 ซึ่งตรงกับรัชสมัยของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 แห่งอาณาจักร ขอมเลยทีเดียวเก่าแก่มากๆ วัดกำแพงแลงเป็นวัดที่เก่าแก่คู่เมืองเพชรบุรีมานานแล้ว สำหรับชื่อที่เรียกกันว่า “กำแพงแลง” นั้นคงเป็นชื่อที่ผู้คนในสมัยหลังเรียกกันตามลักษณะที่พบเห็น เนื่องจากภายในวัดมีปราสาทเขมรก่อด้วยศิลาแลงและมีกำแพงศิลาแลงล้อมรอบ จากลักษณะดังกล่าวจึงเป็นที่มาของชื่อวัดนี้ว่า "กำแพงแลง" หมายถึงกำแพงวัดที่ก่อด้วยศิลาแลงนั่นเอง

            วัดนี้เดิมเป็นเทวสถานในสมัยขอมสร้างตามลัทธิศาสนาพราหมณ์ เทวสถานที่สร้างขึ้นเดิมมีปรางค์ 5 หลัง ทำด้วยศิลาแลง ปัจจุบันเหลือเพียง 4 หลัง ต่อมาเมื่ออิทธิพลของศาสนาพุทธแผ่ขยาย เข้ามา จึงได้แปลงเทวสถานแห่งนี้เป็นศาสนาสถานในพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็น 2 พื้นที่ คือ พื้นที่สำหรับการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน และพื้นที่สำหรับการทำสังฆกรรมโดยทั่วไป ส่วนของโบราณสถานจะอยู่ในพื้นที่สำหรับการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน โดยมีเขตของกำแพงศิลาแลงกั้น ส่วนพื้นที่ทำสังฆกรรมอยู่นอกเขตกำแพงศิลาแลง
 

ป้ายวัดกำแพงแลง	ทางเข้าด้านหน้าอุโบสถ
ทางเข้าวัดกำแพงแลง	อุโบสถ์ภายในวัด

ปราสาทวัดกำแพงแลงมีผังพื้นล้อมรอบด้วยกำแพงศิลาลงเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส หันหน้าไปทางทิศตะวันออก ภายในกำแพงศิลาแลงเป็นที่ตั้งของปราสาทศิลาแลงแบบศิลปะเขมรทั้งหมด 4 องค์ ปราสาท 3 องค์ทางด้านหน้าวางตัวเรียงกันในแนวเหนือ-ใต้ โดยปราสาทประธานมีขนาดสูงใหญ่กว่าอีก 2 องค์ ส่วนปราสาทองค์ที่ 4 ตั้งอยู่ด้านหลังของปราสาทประธานด้านทิศตะวันออก และมีโคปุระ (ซุ้มประตูทางเข้า) 1 หลังที่มียอดเป็นปราสาท ภายในกำแพงศิลาแลงยังพบสระน้ำอยู่ชิดขอบกำแพงทางทิศตะวันออกด้วย
 

ซุ้มทางเข้าหรือเรียกกันว่าโคปุระ	บรรยากาศภายในวัด
อีกมุมหนึ่งของปรางค์ทิศใต้	อีกมุมหนึ่งภายในวัด
ลักษณะของกำแพงแลง	บรรยากาศภายในวัด

เดินเข้ามาภายในวัดจะพบกับโคปุระ หรือซุ้มประตูทางเข้าตั้งเด่นสง่าจะก่อด้วยศิลาแลง ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกของปราสาทประธาน ลักษณะเป็นปราสาทเขมร ศิขระหรือส่วนยอดยังคงสภาพของแต่ละส่วนไว้อย่างสมบูรณ์ ตัวเรือนธาตุของปราสาทเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุม มีมุขยื่นออกมาจากเรือนธาตุทั้ง 4 ด้านเป็นจตุรมุขลดหลั่นกัน 2 ชั้น สันหลังคามุขประดับด้วยบราลี มุขแต่ละด้านมีหน้าต่างหลอกเป็นลูกกรงมะหวดที่ผนังด้านข้างด้านละ 1 แห่ง ประตูทางเข้ามีเพียงทางด้านทิศตะวันออกและทิศตะวันตกเท่านั้นที่สามารถเดินเข้าไปได้ ส่วนประตูทางด้านทิศเหนือและทิศใต้เป็นประตูหลอกปิดทึบ รอบโคปุระพบบัวเชิงผนัง ส่วนฐานโคปุระ มีผังเป็นรูปกากบาทตัดกัน เนื่องจากเป็นซุ้มประตูทางเข้าจึงทำเป็นฐานทรงเตี้ยสำหรับเดินเข้าได้อย่างสะดวก ปัจจุบันที่โคปุระไม่พบลวดลายปูนปั้นหลงเหลืออยู่แล้ว คงเหลือแต่ร่องรอยของปูนที่ฉาบอยู่ด้านนอกเท่านั้น
 

ตรงนี้มีลวดลายปูนปั้นหลงเหลืออยู่	ปรางค์ประธาน
ลวดลายปูนปั้นที่เหลืออยู่	อีกมุมหนึ่งของปรางค์ภายในวัด

และภายในวัดจะประกอบด้วยปรางค์อีก4ปรางค์คือ ปราสาทประธาน ก่อด้วยศิลาแลงตั้งอยู่บนฐานที่ซ้อนกันอย่างน้อย 2 ชั้น ศิขระหรือส่วนยอดของปราสาทได้หักพังลงมาแล้ว แต่ยังคงเหลือชั้นรัดประคดและชั้นอัสดงอยู่ รวมทั้งมีนาคปักและกลีบขนุนตามอยู่ตามส่วนยอดอยู่บ้าง เรือนธาตุของปราสาทประธานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุม ตั้งบนฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุม มีประตูทางเข้าทั้ง 4 ทิศ ซุ้มหน้าบันไดเหนือประตูทางเข้าด้านทิศเหนือและทิศตะวันออกของปราสาทยังมีลวดลายปูนปั้นหลงเหลืออยู่เช่นเดียวกับบริเวณฐาน
 

ปรางค์ทิศเหนือ	ปรางค์ทิศใต้
ปรางทิศตะวันตกพังทลายลงเหลืออยู่เท่าที่เห็น	ปรางค์ทิศใต้

ปราสาททิศเหนือ ก่อด้วยศิลาแลง ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของปราสาทประธาน ปัจจุบันหักพังลงเหลือเพียงส่วนด้านทิศเหนือและทิศตะวันตกเท่านั้น ลักษณะคงเป็นเช่นเดียวกับปราสาทประธานแต่มีขนาดเล็กกว่า มีประตูทางเข้าทางด้านทิศตะวันออกและตะวันตก ส่วนด้านทิศเหนือและใต้เป็นประตูหลอกสลักปิดทึบไว้ 2 ชั้น

ปราสาททิศใต้ ก่อด้วยศิลาแลง อยู่ทางทิศใต้ของปราสาทประธาน มีลักษณะเช่นเดียวกับปราสาทองค์อื่นและคงมีขนาดสูงใหญ่เช่นเดียวกับปราสาททิศเหนือ โดยยังคงไว้ซึ่งองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมของส่วนยอดหรือศิขระ ได้ค่อนข้างสมบูรณ์ ส่วนเรือนธาตุและฐานบางส่วนได้รับการบูรณะซ่อมแซมขึ้นใหม่ในสมัยหลัง มีประตูเข้าทางด้านทิศตะวันออกและตะวันตก ด้านทิศเหนือและใต้เป็นประตูหลอกปิดทึบ ที่สันของประตูหลอกปั้นปูนเป็นพระพุทธรูปปางประทานอภัยทั้งสองด้าน ปัจจุบันชำรุดไปมากเหลือเพียงส่วนโกลนของศิลาแลง

ปรางค์ทิศตะวันออก	ซุ้มทางเข้าจะค่อนสมบูรณ์ที่สุด
ซุ้มทางเข้า	เก่าแก่จริงๆ

ปราสาททิศตะวันตก ตั้งอยู่ด้านหลังของปราสาทประธานทางด้านทิศตะวันตก ปัจจุบันอยู่ในสภาพพังทลายลงมาเกือบหมด เหลือเพียงผนังทางด้านทิศเหนือและส่วนฐาน ซึ่งมีความสูงกว่าปราสาททุกองค์เท่านั้น ลักษณะคล้ายกับปราสาททางด้านทิศเหนือและทิศใต้ มีประตูทางเข้าอยู่ทางด้านทิศตะวันออกและตะวันตก ส่วนด้านทิศเหนือและใต้เป็นประตูหลอก
 

พระพุทธรูปเก่า	ลักษณะลายปูนปั้นที่เหลืออยู่
ภายในสามารถนมัสการหลวงพ่อนิลได้นะครับ	เหนื่อยก็สามารถนั่งพักได้นะครับ

ประติมากรรมที่พบบริเวณปราสาทวัดกำแพงแลงเป็นหลักฐานที่สำคัญที่จะสื่อให้เห็นว่าโบราณสถานแห่งนี้ สร้างขึ้นภายใต้คติความเชื่อศาสนาพุทธลัทธิวัชรยาน ซึ่งเป็นลัทธิที่พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ทรงนับถือ มาก พระองค์ได้มีความนิยมในการสร้างรูปเคารพภายใต้ลัทธินี้อย่างแพร่หลาย รูปเคารพสำคัญ ได้แก่ พระโลเกศวรสี่กร พระวัชรสัตว์นาคปรกและพระนางปรัชญาปารมิตา ความหมายของการสร้างรูปเคารพทั้งสามนี้ คือการสร้างรูปเคารพแทนความหมายเชิงอภิปรัชญา โดยพระโลเกศวรแทนความเป็นอุบายเพื่อนำไปสู่ปัญญา พระวัชรสัตว์นาคปรกแทนสภาวะของพระโพธิญาณอันหมายถึงศูนยตา และพระนางปรัชญาปารมิตาเป็นตัวแทนของปัญญา รวมความหมายคืออุบายและปัญญา เป็นหนทางไปสู่ความเป็นศูนฺยตา เมื่อนำรูปเคารพที่พบมาเรียงกันแล้ว จะพบว่า ปราสาทต่างๆ ก็สร้างขึ้นเพื่อถวายแด่รูปเคารพเหล่านั้นด้วย โดยปราสาทองค์กลางสร้างขึ้นถวายแด่ พระวัชรสัตว์พุทธะ (พระมหาไวโรจนะหรือพระอาทิพุทธะ) ลักษณะของพระวัชรสัตว์โดยทั่วไปนั้นคือ พระพุทธรูปนาคปรก ปราสาททิศเหนือประดิษฐานรูปเคารพปรัชญาปารมิตา ปราสาททิศใต้ประดิษฐานรูปเคารพพระโลเกศวรสี่กร จากการวางผังทั้งสามนี้ ทำให้ทราบว่ารูปเคารพที่พบเป็นรูปเคารพในลัทธิวัชรยาน ศิลปะเขมรแบบบายน
 

ลักษณะลายปูนปั้นที่เหลืออยู่	ในวัดมีที่นั่งพักผ่อนมากมาย
กุฎีเจ้าอาวาส	ผู้คนที่มาปฎิบัติสมาธิและวิปัสสนากรรมฐาน

นอกจากรูปประติมากรรมพระโพธิสัตว์ 3 องค์สำคัญในลัทธิวัชรยานของกัมพูชา ได้แก่ พระโลเกศวรสี่กร พระวัชรสัตว์นาคปรกและพระนางปรัชญาปารมิตา และรูปเคารพพระโลเกศวรเปล่งรัศมี ที่เป็นตัวยืนยันว่าโบราณสถานแห่งนี้สร้างขึ้นในช่วงสมัยของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 แล้ว ยังมีประติมากรรมหัวสะพานรูปครุฑยุดนาค ที่เป็นเอกลักษณ์ของการสร้างปราสาทในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 อีกด้วย ดังจะเห็นได้จากตัวอย่างหัวสะพานของปราสาทบายน ที่เป็นรูปครุฑยุดนาคเช่นกัน ดังนั้นแสดงว่าประติมากรรมที่พบนี้ มีอายุเวลาร่วมสมัยกับพระเจ้าชัยวรมันที่ 7
 

บริเวณภายในวัดกำแพงแลง	กุฎีสงฆ์ภายในวัด
แผนที่ตั้งวัดกำเเพงเเลง จังหวัดเพชรบุรี ดู วัดกำแพงแลง ในแผนที่ขนาดใหญ่กว่า

วัดกำแพงแลงตั้งอยู่ที่ ถนนโพธิ์การ้อง ตำลบท่าราบ อำเภอเมืองเพชรบุรี ห่างจากศาลากลางจังหวัดประมาณ ๒ กิโลเมตร ปัจจุบันนี้วัดกำแพงแลงได้พัฒนาให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญอีกที่หนึ่งของจังหวัดเพชรบุรีซึ่งกรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียน วัดกำแพงแลง เป็นโบราณสถาน ที่สำคัญของชาติอีกด้วย หมูหิน.คอมขอแนะนำหากว่าเพื่อนๆคนไหนที่ได้มีโอกาสมาเที่ยวที่ เพชรบุรี แล้วละก็ อย่าพลาดนะครับที่จะมาชมความงามของแหล่งโบราณคดีที่เป็นศิลปะขอมแบบบายน ซึ่งก็เป็นสถานที่ท่องเที่ยวอีกที่หนึ่งที่หาดูได้ในเมืองไทยของเราครับและทางวัดยังฝึกสอนการปฎิบัติสมาธิ และวิปัสสนากรรมฐานทุกวันตั้งแต่เวลา 17.30-18.30 น.สนใจติดต่อ พระอธิการศราวุธ สุทฺสีโล เจ้าอาวาส โทรศัพท์ 08-66053123 เจอกันใหม่ในทริปหน้าคอยติดตามนะครับว่าหมูหิน.คอมจะพาเพื่อนๆไปเที่ยวกันที่ไหน วันนี้ลาไปก่อนสวัสดีครับ
 

พระพุทธรูปภายในวัดกำแพงแลง	ป้ายบอกประวัติวัดกำแพงแลง
หอระฆังสีแดง	ป้ายบอกลักษณะของแต่ละปรางค์
ป้ายหน้าอุโบสถ	เขตสังฆาวาส
ถอดรองเท้าก่อนเข้าอุโบสถนะครับ	ตัวนี้เจ้าถิ่นครับ

หมูหิน.คอม คิดจะเที่ยวเว็บเดียวก็พอ...
ภาพ เรื่อง และวีดีโอ.....ทีมงานหมูหิน.คอม