|
เที่ยววัดศรีโคมคำ นมัสการพระเจ้าตนหลวง พระพุทธรูปที่ใหญ่ที่สุดในล้านนา
จังหวัดพะเยาถือเป็นจังหวัดเล็ก ๆ ทางภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย ด้วยสภาพภูมิประเทศ และสภาพภูมิอากาศ ทำให้เมืองพะเยากลายเป็นเมืองท่องเที่ยวขนาดเล็ก มีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ และแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์มากมาย ล้วนแต่น่าสนใจและสามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ ให้หลั่งไหลเข้ามาท่องเที่ยวในเมืองพะเยากันมากขึ้น อีกทั้งยังเป็นทางผ่านสู่จังหวัดเชียงรายซึ่งถือว่าเป็นจังหวัดที่มีสถานที่ท่องเที่ยวมากมายเช่นกัน ทริปนี้หมูหิน.คอมจะพาเพื่อน ๆ แวะเที่ยวที่จังหวัดพะเยากันก่อนครับ เราจะพาเพื่อน ๆ ไปกราบนมัสการพระเจ้าตนหลวงซึ่งเป็นพระพุทธรูปที่ใหญ่ที่สุดของดินอดนล้านนาครับ
วัดศรีโคมคำมีชื่อเรียกทั้งหมด 4 ชื่อครับ แต่ละชื่อก็จะสอดคล้องกับประวัติและความเป็นมาของวัด สำหรับสาเหตุที่เรียกชื่อก็จะต่างกันไป ชื่อเรียกคือ
วัดศรีโคมคำ นั้นถือเป็นชื่อวัดที่ใช้ในทางราชการ หรือใช้สำหรับกระทำนิติกรรมต่าง ๆ ส่วนชื่อที่ 2 ก็คือ
วัดพระเจ้าตนหลวง
สาเหตุที่เรียกชื่อนี้ก็เพราะว่ามีพระเจ้าตนหลวง ซึ่งเป็นพระพุทธรูปที่องค์ใหญ่ที่สุดในล้านนา เป็นองค์พระประธานในวิหารหลวง สำหรับชื่อที่ 3 ก็คือ
วัดหนองเอี้ยง ก็เนื่องด้วยในสมัยก่อนที่ตั้งวัดแห่งนี้เป็นหนองน้ำ ชื่อว่าหนองเอี้ยง ชาวบ้านก็เลยเรียกว่าวัดหนองเอี้ยง แต่ปัจจุบันนี้ก็คือ กว๊านพะเยา นั่นเองครับ และชื่อสุดท้ายก็คือ
วัดหลวงนอก
เนื่องจากวัดแห่งนี้ตั้งอยู่นอกเขตเมืองท่าพะเยาในสมัยก่อน แต่ด้วยความที่เป็นวัดใหญ่ ชาวบ้านก็เลยเรียกว่า วัดหลวงนอก ครับ
วัดศรีโคมคำ เป็นพระอารามหลวงชั้นตรีและเป็นวัดพัฒนาตัวอย่าง อีกทั้งยังเป็นวัดคู่บ้านคู่เมืองพะเยามาช้านาน ชาวเมืองพะเยาทั่วไปจะนิยมเรียกว่า วัดพระเจ้าตนหลวง ซึ่งเป็นที่ประดิษฐาน พระเจ้าตนหลวง วัดศรีโคมคำ ได้สร้างมานาน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2034 ตั้งแต่เริ่มสร้างพระเจ้าตนหลวงมาแล้ว เจ้าอาวาสองค์แรกที่ปรากฏในตำนานคือพระธรรมปาล ท่านผู้นี้ได้ทำประโยชน์อันยิ่งใหญ่ คือได้เขียนตำนานพระเจ้าตนหลวงออกเผยแพร่แก่ประชาชนที่หนีภัยสงครามแล้วกลับเข้ามาสู่เมืองพะเยา ภายหลังได้ทราบเรื่องราวตำนานนี้แล้วก็เลยเกิดศรัทธาขึ้น ต่อมาอีกประมาณ ปีพ.ศ. 2400 พระกัปปินะเป็นเจ้าอาวาสในครั้งนั้น มีบันทึกในหนังสือสมุดข่อยซึ่งบันทึกไว้ว่า แสนทักขิณะ เขียนดวงชะตาพระเจ้าตนหลวง มีพระธรรมปาละ เขียนไว้ให้ท่านได้รับทราบ แสดงว่าวัดศรีโคมคำเป็นวัดที่มีมาแต่โบราณกาล แต่มาในยุคหลังบ้านเมืองตกอยู่ในช่วงสงคราม จึงได้โยกย้ายไปอยู่ตามหัวเมืองที่ปลอดภัยจากข้าศึก ทำให้บ้านเมือง และวัดวาอารามต่าง ๆ รกร้างว่างเปล่าไป ต่อมาภายหลังเมื่อได้สถาปนาเมืองพะเยาขึ้น บ้านเมืองและวัดวาอารามก็ได้รับการบูรณะปฏิสังขรณ์ และก่อสร้างขึ้นใหม่โดยลำดับ
วัดศรีโคมคำ เริ่มก่อสร้างขึ้นหลังสุดเมื่อปี พ.ศ. 2465 โดยพระครูศรีวิราชปัญญา เจ้าคณะแขวงเมืองพะเยาเป็นประธานฝ่ายสงฆ์ และอดีตเจ้าผู้ครองเมืองพะเยา พระยาประเทศอุดรทิศ และอดีตนายอำเภอเมืองพะเยา คือ หลวงสิทธิประสาสน์ (นายคลาย บุษยบรรณ) นายอำเภอเมืองพะเยาคนแรก เป็ยประธานฝ่ายบ้านเมือง ได้ร่วมแรงร่วมใจกันอาราธนานิมนต์พระครูบาศรีวิชัย จังหวัดลำพูน มาเป็นประธานนั่งหนักในการก่อสร้าง จนสำเร็จบริบูรณ์ดังได้กล่าวมาข้างต้นแล้ว และท่านก็มาดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสวัดศรีโคมคำ
วิหารหลวงแห่งนี้เป็นที่ประดิษฐานขององค์พระเจ้าตนหลวง
ซึ่งเป็นที่กล่าวขานกันว่าเป็นพระพุทธรูปที่องค์ใหญ่ที่สุดแห่งนครล้านนา พระเจ้าตนหลวง เป็นองค์พระประธานเก่าแก่ เป็นศิลปะเชียงแสน มีขนาดหน้าตักกว้าง 14 เมตร สูง 16 เมตร สร้างจากอิฐมอญผสมกับปูนขาว ชาวพะเยาถือเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมือง ดังนั้นเดือนหกของทุกปีจะมีงานนมัสการพระเจ้าตนหลวงขึ้นเพื่อเป็นการสักการะบูชาองค์พระเจ้าตนหลวงที่ทรงปกปักรักษาเมืองพะเยาให้อยู่รอดปลอดภัย
สำหรับเพื่อน ๆ ที่ยังนึกภาพไม่ออก ว่าองค์พระเจ้าตนหลวง มีขนาดใหญ่มากแค่ไหน ลองคิดตามกันนะครับ ตามตำนาน กล่าวไว้ว่า พระโมลีใหญ่ 20 กำมือ สูง 3 ศอก พระเศียรกลม 6 วา พระเกศามี 1,500 เส้น ขนาดใหญ่ 4 กำมือ ขนาดกลาง 3 กำมือ ขนาดเล็ก 2 กำมือ ขนาดจิ๋ว 1 กำมือ พระพักตร์หน้า ยาว 2 วา กว้าง 2 วา พระขนง (คิ้ว) 3 ศอก ระหว่างพระขนง กว้าง 1 ศอก ยาว 3 ศอก กว้าง 1 คืบ ดั้งพระนาสิก 3 ศอก 1 คืบ ใหญ่ 6 กำมือ พระโอษฐ์ (ปาก) ยาว 4 ศอก กว้าง 1 คืบ ใหญ่ 6 กำมือ พระกรรณ (หู) ยาว 6 ศอก กว้างศอกคืบ พระศอ (คอ ) ยาว 2 ศอก กลม 3 วา พระอังสา(บ่า) ยาว 3 คืบ กระดูกด้ามมีดยาว 4 วา ตั้งแต่พระอุระ (อก) ถึงพระชานุ (คาง) 2 วา ตั้งแต่พระถัน (นม)ถึงพระอังสา (ไหล่) 2 วา ตั้งแต่พระนาภี (สะดือ) ถึงพระอุระ (อก) 2 วา ระหว่างพระอุระ (อก)กว้าง 2 วา พระพาหา (แขน) ยาว 4 วา กลม 29 กำมือ นิ้วพระหัตถ์ใหญ่ 9 กำมือ ยาว 1 วา พระกฏิ(สะเอว) กลม 7 วา ฝ่าพระบาท ยาว 2 วา กว้าง 3 ศอก ระหว่างพระชานุ กว้าง 7 วา พระหทัยใหญ่ 6 กำมือ ตั้งแต่ที่ประทับนั่งถึงพระโมลี สูง 8 วา 2 ศอก เป็นยังไงครับ ใหญ่พอมั้ย ?
พระเจ้าตนหลวง มิใช่เป็นแต่เพียงพระพุทธรูปคู่เมืองพะเยาเท่านั้น แต่ถือเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของอาณาจักรล้านนาไทยอีกด้วย ดังนั้นในช่วงเดือนหกของทุกปี หรือประมาณเดือนพฤษภาคม ซึ่งจะตรงกับวันวิสาขบูชา ก็จะมีการจัดงานนมัสการพระเจ้าตนหลวง หรือเทศกาล แปดเป็ง ซึ่งจะมีประชาชนในจังหวัดพะเยาและจังหวัดใกล้เคียง มาร่วมงานเป็นจำนวนมากเนื่องจากการก่อสร้างพระเจ้าตนหลวง เมื่อครั้งสมัยที่ยุคทองทางพระพุทธศาสนาของล้านนา ประชาชนเชื่อว่าพระเจ้าตนหลวง คือ ตัวแทนของพระพุทธเจ้า ใครที่ได้มากราบสักการะแล้ว จะทำให้เกิดความเป็นสิริมงคล อยู่ดีมีสุขตลอดไป
หลังจากชมความยิ่งใหญ่ขององค์พระเจ้าตนหลวงเรียบร้อยแล้ว ก็เดินมาเที่ยวต่อบริเวณด้านข้างวิหารหลวง ซึ่งจะเป็นบริเวณศาลารอบ ๆ วิหารหลวงเป็นที่ประดิษฐานของพระพุทธรูปเก่าแก่ ทั้งน้อยใหญ่ ที่ขุดพบในจังหวัดพะเยา และศรัทธาจากต่างบ้านต่างเมืองที่ชาวบ้านนำมาถวายเป็นพุทธบูชา เดินต่อมาอีกหน่อยก็จะเป็นสวนพุทธธรรม เป็นสวนที่จัดแสดงรูปปั้นของภพภูมิสวรรค์และนรก ซึ่งเป็นสวนที่น่าสนใจ และเป็นที่ตื่นตาตื่นใจสำหรับนักท่องเที่ยวตัวน้อย ๆ อย่างมาก
นอกจากนี้บริเวณด้านหลังวิหารหลวง ยังมีพระอุโบสถกลางน้ำ ซึ่งเป็นศิลปะแบบล้านนาประยุกต์ สร้างขึ้นโดยศรัทธาประชาชน มี คุณ นิยม สิทธหาญ มัณฑนากรจากมหาวิทยาลัยศิลปากร และ จินดา สหสมร สถาปนิกจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยร่วมกันออกแบบ ภายในมีภาพจิตรกรรมฝาผนัง โดย
อังคาร กัลยาณพงศ์ และ ภาพตะวัน สุวรรณกูฏ
ส่วนภายนอกล้อมรอบไปด้วยสระน้ำที่เต็มไปด้วยหมู่ปลาตัวใหญ่ ซึ่งถือเป็นบริเวณเขตอภัยทาน ห้ามจับสัตว์น้ำทุกประเภท และเป็นบริเวณที่บรรดานักท่องเที่ยวนิยมมาทำบุญด้วยการปล่อยปลา ปล่อยนก ปล่อยหอย หรือสัตว์ประเภทอื่น ๆ ตามสมควร ขอบอกว่าหมูหินให้อาหารปลาด้วย แต่ว่าปลาที่นี่ไฮโซมาก ๆ ไม่ได้กินอาหารเม็ดกลม ๆ เล็ก ๆ แล้ว แต่เปลี่ยนมากินขนมปังแทนนะครับ
หากเพื่อน ๆ ที่ผ่านมาจังหวัดพะเยาก็ควรที่จะมากราบนมัสการองค์พระเจ้าตนหลวงเพื่อความเป็นสิริมงคลนะครับ ทางมาวัดหาง่ายมากเลย และอยู่ติดกับกว๊านพะเยาอีก เพื่อน ๆ สามารถสอบถามเส้นทางจากชาวบ้านได้ตลอดครับ
หมูหิน.คอม คิดจะเที่ยวเว็บเดียวก็พอ...ภาพ เรื่อง และวีดีโอ.....ทีมงานหมูหิน.คอม |