ศรัทธาแห่งพระรอดที่ลื่นลื่อ วัดมหาวันวนาราม

วัดมหาวันวนาราม ถือว่าเป็นพระอารามหลวงในสมัยพระนางจามเทวี ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของเมืองลำพูน มีพื้นที่ติดกับด้านหลังที่ว่าการอำเภอหลังเดิม วัดมหาวันวนาราม มีเนื้อที่ทั้งหมด 5 ไร่ ห่างจากตัวเมืองลำพูนประมาณ 70 เมตร วัดมหาวันวนารามแห่งนี้เจริญรุ่งเรืองมาหลายชั่วกษัตริย์ และเลื่องชื่อลือชาในด้านพระเครื่อง นั่นก็คือพระรอด วัดมหาวันแห่งนี้นี่เอง จึงไม่น่าแปลกใจเลยว่าในแต่ละวันจะมีผู้คนมากมายต่างเดินทางเข้ามาบูชาพระรอดที่วัดมหาวันวนารามแห่งนี้กันอย่างล้นหลาม ทริปนี้หมูหิน.คอมก็อยากจะมาชมพระรอดและขอบูชาไว้สักองค์หนึ่งเพื่อความเป็นสิริมงคล

วัดมหาวันวนาราม ตั้งอยู่ใกล้คูเมือง ด้านทิศตะวันตก ถ.จามเทวี ในเขตเมืองลำพูนวัดมหาวันวนารามสร้างขึ้นในสมัยพระนางจามเทวีครองนครหริภุญไชย พระนางจามเทวีนั้นเดิม อยู่ที่อาณาจักรละโว้ เมื่อฤาษีวาสุเทพสร้างหริภุญไชยขึ้น พระนางจามเทวีได้เสด็จมาปกครองเป็นปฐมกษัตริย์แห่งอาณาจักรหริภุญไชย เมื่อพระนางจามเทวีเสด็จมาหริภุญไชยนั้นได้พาไพร่พลที่มีความรู้สาขาต่างๆ พร้อมพระสงฆ์ ประมาณ 500 องค์มาด้วย รวมทั้งอัญเชิญพระพุทธรูปสำคัญอีก 2 องค์ คือ พระแก้วขาว (พระเสตังคมณี) และพระศิลาดำ (พระพุทธสิกขิ) เมื่อถึงนครหริภุญไชย พระนางจามเทวีโปรดให้สร้างวัดมหาวัน เพื่อให้เป็นที่จำพรรษาของพระสงฆ์และนำพระศิลามาประดิษฐานไว้ด้วย (ส่วนพระแก้วขาวนั้นพระเจ้าเม็งรายแห่งล้านนาได้อัญเชิญไปเป็นพระพุทธรูปประจำพระองค์ และประดิษฐานไว้ที่วัดเชียงมั่น ใน จ.เชียงใหม่ จนถึงปัจจุบัน) ต่อมานครหริภุญไชยเกิดสงครามกับขุนลัวะวิลังขะ พระฤาษีจึงใช้พระศิลาดำเป็นต้นแบบสร้างพระเครื่องแจกจ่ายชาวเมืองเพื่อใช้ออกศึก พระเครื่องส่วนที่เหลือบรรจุไว้ในเจดีย์ที่วัดมหาวัน ต่อมาในยุคหลัง เมื่อเจดีย์ที่บรรจุพระเครื่องส่วนที่เหลือนั้นได้ปรักหักพังลง ชาวบ้านจึงพบพระเครื่องที่เก็บไว้ต่างก็นำไปบูชาและพบกับอิทธิฤทธิ์ปาฏิหารย์ต่างๆ พระเครื่องเหล่านี้คือ พระรอดมหาวันที่โด่งดังนั่นเอง

พระรอดวัดมหาวัน เป็นอุภาคีหนึ่งในเบญจภาคีฝ่ายบุญฤทธิ์ที่มีพระสมเด็จวัดระฆังเป็นประธานรวมกับพระพิมพ์อื่นๆอีก 3 พิมพ์ คือ พระกำแพงซุ้มกอ (หรือพระกำแพงลีลาวัดขนุน), พระผงสุพรรณ, และพระนางพญาพิษณุโลก สำหรับพระรอดนั้นได้รับการขนานนามจากบรรดานักนิยมพระรุ่นบรรพบุรุษว่าเป็นสุดยอดนิรันตรายคือรอดจากภยันตรายต่างๆ ตลอดจนอำนวยผลในด้านเมตตามหานิยมและโชคลาภอีกด้วย พระรอดได้รับการยกย่องให้เป็นพระเครื่องชั้นนำยอดนิยมของวงการพระเครื่องเมืองไทย

ในสมัยก่อนหรือแม้แต่สมัยนี้ก็ตามที่มักจะมีการอ้างอิงตำนานของการปิดพระรอดว่า พระรอดน่าจะถูกสร้างขึ้นมาโดย พระฤาษีนารอด หรือ พระฤาษีนารทะ โดยอยู่ในพระบรมราชนูปถัมถ์ ของพระนางจามเทวีปฐมกษัตริย์แห่งมหาอาณาจักรหริภุญไชย เมื่อประมาณปี พ.ศ. 1223 และบรรจุกรุไว้ในพระเจดีย์วัดมหาวันซึ่งเป็นพระอารามประจำทางทิศตะวันตกของนครหริภุญไชย หรือจังหวัดลำพูนในปัจจุบัน

การค้นพบพระรอดครั้งแรกมีขึ้นในสมัยต้นรัชกาลที่ 5 ซึ่งจากบันทึกของทางวัดมหาวันได้ระบุไว้ว่าในปี พ.ศ. 2325 พระเจดีย์วัดมหาวันได้ชำรุดและพังทลายลงมาบางส่วน ตรงกับสมัยของเจ้าหลวงเหมพินทุไพจิตร เป็นเจ้าผู้ครองนครประเทศราชลำพูน ทางวัดจึงได้บูรณปฏิสังขรณ์พระเจดีย์ ซึ่งในครั้งนั้นก็มีการค้นพบพระรอดเป็นจำนวนมากที่สุดและได้นำบรรจุเข้าไว้ในพระเจดีย์ตามเดิม ต่อมาในปี พ.ศ. 2451 ฐานพระเจดีย์วัดมหาวันชำรุด ทางวัดก็ได้บูรณปฏิสังขรณ์ก็ปรากฏพบพระรอดที่บรรจุไว้ จึงนำออกมาแจกจ่ายแก่ข้าราชการและผู้มาร่วมงานในครั้งนั้นพระรอดที่พบในครั้งนั้น เรียกว่า พระรอดกรุเก่า

ต่อมาในปี พ.ศ. 2498 ก็มีการขุดพบพระรอดในบริเวณหน้าวัดมหาวัน และใต้ถุนกุฏิพระ ได้พบพระรอดจำนวนมากเกือบ 300 องค์ เรียกว่า พระรอดกรุใหม่รุ่นแรก และต่อมาในปี พ.ศ. 2506 ทางวัดมหาวันได้รื้อพื้นอุโบสถเพื่อบูรณปฏิสังขรณ์ใหม่ได้พบพระรอดที่มีจำนวนมากถึง 300 องค์เศษๆ เรียกว่า พระรอดกรุใหม่รุ่นสอง และเป็นครั้งสุดท้ายที่ทางวัดมหาวันพบกรุพระรอดที่มีจำนวนมาก หลังจากนั้นก็มีผู้พยายามขุดหาพระรอดในบริเวณวัดมหาวันทุกซอกทุกมุมพบพระรอดบ้างแต่เป็นจำนวนน้อย นานๆจะได้สักองค์ แม้ในปัจจุบันนี้ก็ยังมีการขุดหากันอยู่แม้ว่าจะหายากก็ตาม ความนิยมในพระรอดไม่มีวันเสื่อมคลายไปจากนักนิยมสะสมพระเครื่องของเมืองไทยนับวันมีแต่จะทวีค่าทวีราคายิ่งขึ้น และใช่ว่าจะหาของแท้ดูชมได้ง่าย ๆ ผู้ที่มีไว้จึงหวงแหนยิ่งนัก