วัดเกตการาม วัดสระเกษ พระธาตุเจดีย์วัดเกตการาม พระธาตุล้านนา จ.เชียงใหม่

เมืองเชียงใหม่มีวัดวาอารามมากมาย แต่ละวัดล้วนแต่เก่าแก่และอยู่คู่บ้านคู่เมืองเชียงใหม่มาช้านาน อย่างทริปนี้หมูหิน.คอมก็อยากจะแนะนำให้เพื่อน ๆ ได้รู้จักกับวัดเก่าแก่วัดหนึ่ง ซึ่งใครต่อใครหลายคนที่เคยมาเชียงใหม่ ก็มักจะมองข้ามและขับรถผ่านไปมาเสมอ แต่ไม่เคยแวะเข้าไป ทริปนี้หมูหิน.คอมก็เลยจะพาเพื่อน ๆ เข้าไปชมความวิจิตรงดงามของวัด

วัดเกตการาม ตั้งอยู่บนถนนเจริญราษฎร์ ใครที่ไม่รู้จัดถนนเจริญราษฎร์ ก็ขอบอกว่าถนนสายเดียวกับร้านอาหารกู๊ดวิว และ ริเวอร์ไซค์นั่นเอง วัดนี้เป็นวัดเก่าแก่ และมีมานานพร้อม ๆ กับเมืองเชียงใหม่นั่นแหละ ภายในวัดมีสิ่งที่น่าสนใจหลายอย่าง เพราะนอกจากวิหารและอุโบสถแล้ว วัดเกตการามยังมีพระธาตุเกษแก้วจุฬามณี และพิพิธภัณฑ์ของวัดอีกด้วย

ตามประวัติกล่าวว่า วัดเกตการาม สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 1971 เดิมชื่อวัดสระเกตุ สร้างขึ้นโดยพระเจ้าสามฝั่งแกน พระราชบิดาของพระเจ้าติโลกราช ส่วนผู้ที่จัดการเรื่องการก่อสร้างคือพระยาเมือง พระยาคำ และบริวารอีกร่วม 20,000 คน วัดเกตุการามจึงกลายเป็นวัดเก่าแก่คู่เมืองเชียงใหม่มาตั้งแต่บัดนั้น ภายในวัดมีสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และสำคัญหลายสิ่ง ไม่ว่าจะเป็นพระวิหาร อุโบสถ และพระธาตุเจดีย์เกษแก้วจุฬามณี และในปัจจุบันยังมีโรงเรียนวัดเกตุ เป็นโรงเรียนระดับชั้นประถม ซึ่งอยู่ภายในบริเวณวัดอีกด้วย

เราจะเริ่มกันตั้งแต่อุโบสถหลังย่อม ซึ่งตั้งอยู่ทางด้านหน้าของพระวิหาร อุโบสถหลังนี้ปิดไว้ไม่ให้นักท่องเที่ยวเข้าไปเยี่ยมชม เพราะถือเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ อุโบสถหลังนี้จะเปิดใช้เฉพาะในงานพิธีอุปสมบทเท่านั้น และที่สำคัญห้ามสุภาพสตรีขึ้นไป แม้จะไม่ได้เข้าไปชมด้านใน แต่ก็สามารถชมความงดงามของศิลปกรรมที่ประดับอยู่ด้านหน้าอุโบสถ ซึ่งน่าชมมาก ๆ มีพญานาค 2 ตัวเลื้อยออกมาจากผนังโบสถ์ ขนาบข้างไปกับราวบันได แล้วม้วนตัวชูหัว อ้าปาก ซึ่งแสดงให้เห็นถึงพลังอันยิ่งใหญ่ของผู้ปกป้องพุทธศาสนา นอกจากนี้ที่บานประตูยังมีลวดลายสลักไม้รูปเทพพนมสีทอง บนลวดลายสีแดง ดูโดดเด่น ด้านข้างบานประตูมีลวดลายปูนปั้นประดับทั้งสองข้างบานประตู รูปกิเลน มังกร ปลา และต้นไม้แบบจีนที่ดูเรียบง่ายแต่ทรงเสน่ห์

ถัดจากอุโบสถตรงประตูทางเข้า ( ฝั่งซ้ายมือ ) จะเป็นโรงเรียนวัดเกตการาม ส่วนด้านขวามือเป็นอาคารโรงเรียนนักธรรม หลังเก่าสองชั้น เป็นเรือนไม้ งดงามด้วยลวดลายฉลุไม้ประดับหน้าจั่วและตามมุมต่างๆ ส่วนตรงข้ามอุโบสถจะเป็นพระวิหาร ซึ่งเป็นที่ประดิษฐานของพระประธาน แต่เป็นที่น่าเสียดาย เพราะวันที่เราไปนั้น พระวิหารกำลังปิดปรับปรุงชั่วคราว เราเลยไม่มีโอกาสได้เข้าไปชมความงามของพุทธลักษณะของพระประธาน

หน้าอาคารเรียนนักธรรมในวัดเกตการาม เชียงใหม่

เก็บมาฝากให้ดูเล่นๆ

เจดีย์ของคนที่เกิดปีจอ ในวัดเกตการาม เชียงใหม่

หมูหินชวนมาทำบุญกันดีกว่า

ความสวยงามของศิลปะไม่มีที่สิ้นสุดจริงๆ

หมูหินรับรองความสวยงามของวัดเกตการาม เชียงใหม่

เก็บมาฝากให้ดูเล่นๆ

หอพระไตรในวัดเกตการาม เชียงใหม่

วิหารในวัดเกตการาม เชียงใหม่

ดูเล่นๆอย่างคิดมาก

ของโบราณในพิพิธภัณฑ์ ในวัดเกตการาม เชียงใหม่

ของโบราณในพิพิธภัณฑ์ ในวัดเกตการาม เชียงใหม่

ของโบราณในพิพิธภัณฑ์ ในวัดเกตการาม เชียงใหม่

พระพุทธรูปโบราณในพิพิธภัณฑ์ ในวัดเกตการาม เชียงใหม่

พระพุทธรูปโบราณในพิพิธภัณฑ์ ในวัดเกตการาม เชียงใหม่

พระพุทธรูปโบราณในพิพิธภัณฑ์ ในวัดเกตการาม เชียงใหม่

ของโบราณในพิพิธภัณฑ์ ในวัดเกตการาม เชียงใหม่

ของโบราณในพิพิธภัณฑ์ ในวัดเกตการาม เชียงใหม่

ของโบราณในพิพิธภัณฑ์ ในวัดเกตการาม เชียงใหม่

สถานที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งก็คือ พระธาตุเจดีย์เกษแก้วจุฬามณี ซึ่งพระธาตุเจดีย์องค์นี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นพระธาตุประจำปีเกิดของคนที่เกิดปีจอ ซึ่งพระธาตุประจำปีเกิดของคนปีจอ จริง ๆ แล้ว คือพระเกศแก้วจุฬามณี เจดีย์ ที่อยู่บนสรวงสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ซึ่งตามพุทธประวัติกล่าวไว้ว่า ประดิษฐานพระทันตธาตุที่พระอินทร์นำมาจากพระบรมธาตุที่โทณพราหมณ์ได้แอบซ่อนไว้ เมื่อครั้งมีการแบ่งพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้าให้แก่เจ้าเมืองต่างๆ ด้วยเหตุที่พระธาตุเจดีย์องค์นี้มวลมนุษย์ซึ่งเต็มไปด้วยกิเลส ตัณหา ไม่สามารถเดินทางไปถึงได้ ดังนั้นนอกจากนมัสการด้วยการบูชารูปแล้ว ยังสามารถบูชาพระเจดีย์ที่วัดเกตการาม เชียงใหม่ องค์นี้ได้ ซึ่งมีชื่อพ้องกับพระเกศแก้วจุฬามณีเจดีย์

เจดีย์จุฬามณี ประดิษฐานอยู่บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ซึ่งเป็นสวรรค์ที่อยู่บนยอดเขาพระสุเมรุ เป็นเจดีย์ที่บรรจุเครื่องทรงและพระเมาฬีของเจ้าชายสิทธัตถะ ซึ่งทรงสละทิ้งเมื่อคราวออกผนวช และยังเป็นที่เก็บรักษาพระเขี้ยวแก้วของพระพุทธองค์ หลังการถวายพระเพลิงพระบรมศพอีกด้วย
เมื่อเจดีย์จุฬามณีเป็นเจดีย์ที่อยู่ไกลถึงสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ จึงมีการสมมติให้เจดีย์องค์หนึ่งในประเทศพม่า เป็นที่กราบไหว้แทน โดยมีตำนานเล่าว่าพระอินทร์เป็นผู้นำลงมาแขวนไว้ริมหน้าผาให้ผู้คนบูชา คนไทยจึงเรียกเจดีย์องค์นี้ว่า “พระธาตุอินทร์แขวน” พระธาตุอินทร์แขวนองค์นี้ ตั้งอยู่บนก้อนหินสูง 5.5 เมตร ใต้พระเจดีย์เป็นที่บรรจุพระเกศาธาตุ โดยอนุญาตให้เฉพาะผู้ชายเท่านั้นที่จะข้ามเข้าไปกราบและปิดทองถึงองค์พระธาตุได้

ดังนั้นพระธาตุเจดีย์เกษแก้วจุฬามณี แห่งวัดเกตการาม จึงถูกกำหนดให้เป็นองค์แทนเจดีย์จุฬามณีอีกองค์หนึ่ง ซึ่งนอกจากจะเป็นการสะดวกในการเดินทางมากราบไหว้แล้ว อีกเหตุผลหนึ่งก็คือ ชื่อของวัดเสียงเหมือนคำว่า “เกศ” แก้วจุฬามณี

สำหรับเพื่อน ๆ ที่เข้าไปกราบพระธาตุเจดีย์เกษแก้วจุฬามณีแล้ว ให้ลองสังเกตดูที่ปลายยอดของเจดีย์จะมีลักษณะเอนเอียงเล็กน้อย อย่าเพิ่มแปลกใจว่าเจดีย์ทรุดตัวหรือเปล่า แต่เหตุผลจริง ๆ แล้ว ผู้สร้างต้องการสร้างให้เจดีย์มีลักษณะเอียง เพราะไม่ประสงค์ที่จะให้ยอดของเจดีย์ชี้ขึ้นไปยังสวรรค์อันเป็นที่ตั้งของพระธาตุเกศแก้วจุฬามณี เพราะถือเป็นการไม่สมควร ด้านหน้าเจดีย์ทั้งสองข้างจะเป็นที่จุดธูปเทียนบูชาเจดีย์ สำหรับสุภาพสตรีห้ามขึ้นไปยังฐานเจดีย์ เพราะถือเป็นการไม่สมควร

จุดสุดท้ายด้านข้างพระวิหาร เป็นพิพิธภัณฑ์วัดสะเกตุ เป็นที่เก็บรวมรวมของเก่าแก่มีค่ามหาศาล ตั้งแต่โบราณกาล พิพิธภัณฑ์นี้ถูกสร้างขึ้นโดยความร่วมมือร่วมใจของชาวบ้านละแวกวัดเกตุ สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2542 ก่อนหน้านี้เป็นกุฏิของอดีตเจ้าอาวาส เป็นเรือนไม้ทั้งหลัง ภายหลังการสร้างกุฏิหลังใหม่ ทางวัดจะลื้อเรือนหลังนี้ทิ้ง แต่คณะกรรมการของชุมชนเห็นว่าไม่ควรรื้อเพราะอาคารหลังนี้มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ แต่น่าจะปรับปรุงบูรณะจัดทำเป็นพิพิธภัณฑ์ชุมชนขึ้น เพื่อให้อนุชนรุ่นหลังได้ศึกษา เนื่องจากที่วัดเกตมีของเก่าแก่สะสมไว้มาก อีกทั้งยังมีชาวบ้านบริจาคข้าวของเก่าแก่ให้ทำพิพิธภัณฑ์กันเป็นจำนวนมาก

ภายในพิพิธภัณฑ์มีของเก่าแก่มากมาย ไม่ว่าจะเป็นเงินตราที่ใช้ในอดีต ถ้วยโถโอชาม ถ้วยสำรับที่ใช้ในสมัยรัชกาลที่ 7 เสื้อผ้าของชาวล้านนา เครื่องศาสตราอาวุธ และพระพุทธรูปเก่าแก่ นอกจากนี้ยังมีภาพถ่ายของเมืองเชียงใหม่ในอดีต มีภาพวัดวาอาราม ถนนหนทาง และภาพการประหารชีวิตนักโทษที่ทำผิด เรียกได้ว่ามันช่างเหมือนกับเรื่องราวในสมัยอดีตที่ปรากฏในหนังสือประวัติศาสตร์จริง ๆ สำหรับใครที่มาเชียงใหม่ ก็อย่าลืมแวะมากราบพระธาตุเจดีย์เกษแก้วจุฬามณีได้ทุกวัน ตั้งแต่เวลา 8:00 – 16:00 น.