ห้วยน้ำดัง ความงามเหนือขุนดอยสูง
                ห้วยน้ำดัง เป็นแหล่งธรรมชาติที่งดงามตา มีชื่อเสียงแห่งหนึ่งของเมืองเชียงใหม่ นักท่องเที่ยวรุ่นเก่าๆ ย่อมรู้จักห้วยน้ำดังเป็นอย่างดี ยุคเริ่มต้นของการท่องเที่ยวธรรมชาติในสมัยเมื่อ 10 ปี ที่ผ่านมา ถนนหนทางยังไม่สะดวกมากนัก การเดินทางค่อนข้างทุลักทุเล แต่ก็คุ้มค่ากับความงามที่ได้ไปพบเห็นมาจนมีการบอกต่อๆกันมา ทำให้ห้วยน้ำดังมีชื่อเสียงมาจนถึงปัจจุบันนี้

เดิมทีว่าห้วยน้ำดัง เป็นพื้นที่ของหน่วยต้นน้ำ  ต่อมาได้มีการโอนย้ายพื้นที่บางส่วนให้มาเป็นส่วนอุทยานแห่งชาติ และมีการประกาศจัดตั้งเป็น อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง ขึ้นมาอย่างเป็นทางการและปัจจุบันนี้ก็มีการปรับปรุงพื้นที่ทำถนนลาดยางอย่างดี แบ่งโซนท่องเที่ยวอย่างชัดเจนขึ้นก็จัดว่าเป็นความสะดวกสบายอีกระดับหนึ่ง

               การเดินทางสู่อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง นับเริ่มต้นจากจังหวัดเชียงใหม่ไปตามเส้นทางสายแม่ริม-แม่แตง จนมาถึงสามแยกตลาดแม่มาลัย เลี้ยวซ้ายไปตามเส้นทางหลวงหมายเลข 1095 หรือเส้นทางไปยังอำเภอปาย ที่จัดว่าเป็นเส้นทางที่คดเคี้ยวสูงชันสลับเป็นบางช่วง ประกอบกับจะเห็นทิวทัศน์เทือกดอยสลับซับซ้อนจำนวนมากมาย เป็นเส้นทางที่ขับรถได้เพลิดเพลินไม่น้อยเหมือนกัน

ครั้นมาถึงบริเวณแม่แสะจะมีป้ายบอกทางไปยัง โป่งเดือด หรือที่เรียกกันติดปากว่า โป่งเดือดป่าแป๋ ซึ่งในปัจจุบันนี้ก็ได้รวมอยู่ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง

                ทางแยกขวามือเขียนป้ายบอกทางไว้ชัดเจน เป็นระยะ 6 กิโลเมตร มีสภาพเป็นทางลูกรังอย่างดีไปจนถึงหน่วยพิทักษ์อุทยานฯ โป่งเดือด ซึ่งมีการปรับพื้นที่สร้างสำนักงานได้เป็นสัดส่วน มีลานจอดรถ มีลานหญ้า มีลำธารไหลผ่าน และมีเส้นทางเดินเท้าไปยังน้ำพุร้อนอีก 500 เมตร               ในช่วงยามเช้ามักจะเห็นไอน้ำลอยกรุ่นอย่างหนาแน่น ล่องลอยอย่างไร้ทิศทาง จึงเห็นการแปรเปลี่ยนกลุ่มไออุ่นอย่างต่อเนื่อง ในขณะเดียวกันก็มีลำแสงพระอาทิตย์ได้สาดลอดแนวพุ่มไม้ผ่านลงมากระทบกับกลุ่มไอทำให้เกิดเป็นลำแสงพุ่งเป็นสายและมีลีลาการเคลื่อนไหวอันอ่อนช้อยและในบริเวณหน่วยฯ โป่งเดือด ก็ยังมีน้ำตกเล็กๆ ที่เดินเท้าไปชมเป็นระยะทาง 350 เมตร               

ออกจากโป่งเดือดกลับมายังถนนใหญ่มุ่งหน้าไปยังอำเภอปาย ที่ต้องผ่านเส้นทางคดเคี้ยวบนเทือกเขาสลับซับซ้อน บางช่วงสามารถมองเห็นทิวทัศน์ทะเลภูเขาไกลสุดตา ในช่วงหน้าหนาวอากาศก็สดใส ท้องฟ้าเป็นสีคราม

                มาจนกระทั่งถึงปากทางเข้าไปยังอุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง มีทางแยกด้านขวามือ มีป้อมยามของเจ้าหน้าที่ป่าไม้ที่คอยตรวจรถที่ผ่านไปมา ปัจจุบันทางเข้าอุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดังได้เป็นทางราดยางอย่างดี จึงทำให้คมนาคมสะดวกสบาย สามารถเดินทางได้ตลอดปีทุกฤดู นับเนื่องจากที่อุทยานแห่งชาติได้ดึงพื้นที่ของหน่วยต้นน้ำมาจัดการตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดังขึ้นมา ระบบต่างๆ ก็ดีขึ้นมาเล็กน้อย ถนนดีขึ้น  ที่พักก็มีที่กางเต็นท์เราควรเตรียมเต็นท์เตรียมอุปกรณ์ของตัวเองมาได้เลย เพราะทางอุทยานฯ เขาได้จัดพื้นที่กางเต็นท์ไว้ให้ในบริเวณที่ไม่ห่างจากจุดชมวิวมากนัก บรรยากาศที่กางเต็นท์ก็เป็นสนามหญ้าป่าสนให้เราเลือกกางเต็นท์ได้ตามอัธยาศัย มีห้องน้ำพออาศัยใช้สอยยามจำเป็นได้ด้วย

                จากที่ตั้งของอุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง จะมีทางแยกซ้ายมือไปยังดอยสามหมื่น ซึ่งเป็นพื้นที่ของหน่วยพัฒนาต้นน้ำที่นักท่องเที่ยว ต่างรู้จักเป็นอย่างดี เนื่องจากว่าสภาพภูมิประเทศแห่งขุนเขา ดอยสูง มีอากาศหนาวเย็น ประกอบกับมีมุมมองที่สามารถชมทะเลหมอกได้เช่นเดียวกับห้วยน้ำดัง

จุดพักกางเต็นท์ก็อยู่ในทำเลที่ไม่ไกลจากจุดชมวิวมากนัก บรรยากาศยามเย็นก็สามารถมองเห็นพระอาทิตย์ตกเหนือทะเลภูเขาที่สลับซับซ้อนได้สวยงาม

                ครั้นเมื่อถึงยามค่ำคืนเราทุกคนก็ต้องเตรียมตัวเผชิญกับสภาพอากาศหนาวเย็น พร้อมสายลมที่พัดโชยมาไม่ขาดระยะ กองไฟกองน้อยๆก็พอช่วยผ่อนคลายหนาวไปได้บ้าง แต่ควรระวังเรื่องน้ำค้างที่อาจทำให้เราไม่สบายขึ้นมาได้

เมื่อถึงยามเช้าตรู่ท่ามกลางอากาศหนาวเย็นยะเยือก เครื่องกันหนาวทั้งเสื้อ กางเกง ถุงมือ ถุงเท้า หมวกกันหนาว ต่างก็เป็นอุปกรณ์ต่อสู้สภาพอากาศอันหนาวเย็นของห้วยน้ำดัง อุณหภูมิอย่างน้อยๆก็ 15 องศา หรือต่ำกว่านี้

                ในบริเวณลานสนามหญ้าทางอุทยานฯจะจัดที่นั่งชมวิวที่โล่งไปทางด้านตะวันออกที่มีแนวหมอกสีขาวแผ่คลุมอยู่ในหุบด้านล่าง และมีเทือกดอยหลวงเชียงดาวตั้งเด่นตระหง่านท้าทายสายลมหนาวอยู่ทุกโมงยาม ในขณะเดียวกันพลังแห่งสีสันก็เริ่มแปรสภาพให้เห็นเด่นชัดขึ้นทุกขณะ โค้งขอบฟ้าเริ่มสว่างขึ้นไล่โทนสีเหลือง สีส้ม สีม่วง สีฟ้า งามจับตา พระอาทิตย์ได้เคลื่อนขึ้นมา แต่ยังไม่พ้นถึงเส้นขอบฟ้าจึงทำให้สีสันของผืนฟ้าและกลุ่มเมฆแสดงพลังความงดงามบริสุทธิ์ได้ตระการตา ประกอบกลุ่มทะเลหมอกที่ไหลแผ่คลุมตามซอกหุบเขาเบื้องล่างอันเป็นตำแหน่งของลำน้ำแม่แตงที่ยังมีสภาพป่าอุดมสมบูรณ์

                ทะเลหมอกเกิดขึ้นได้ต้องอาศัยความชุ่มชื้นจากป่าหรือผืนดินที่เป็นแหล่งน้ำ ไอน้ำ ที่ระเหยขึ้นมาจากผิวดิน เมื่อกระทบกับความกดอากาศสูงทำให้เกิดเป็นกลุ่มหมอกจับลงต่ำ เมื่อเราอยู่ในมุมสูงจึงมองเห็นเป็นท้องทะเลหมอกที่สวยงามขึ้นมา

                เสน่ห์ของทะเลหมอกที่ห้วยน้ำดังแห่งนี้ก็เป็นเรื่องของความหนาว ประกอบทะเลหมอกในมุมพระอาทิตย์ขึ้น โดยมีองค์ประกอบภาพอย่างดอยเชียงดาวเป็นประกอบสำคัญ ถ้าเป็นมุมถ่ายภาพก็เป็นมุมที่นักถ่ายภาพนิยมกันมาก เพราะมีเรื่องราวมีองค์ประกอบเด่นๆให้ถ่ายรูปได้

                เรื่องราวของทะเลหมอกห้วยน้ำดังใช่ว่าจะมีเพียงแค่นี้ ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดังยังมีรูปแบบการท่องเที่ยวที่แปลกใหม่น่าสนใจอีกมาก ถ้าเราต้องการเดินทางไปเที่ยวต่อยังเส้นทางอำเภอปายทะลุออกแม่ฮ่องสอนเป็นวงกลมย้อนลงมาเชียงใหม่ได้อีกเส้นหนึ่ง

หรือว่าใครที่ชอบรสชาติแบบออฟโรดด้วยรถ 4WD โดยเลือกใช้เส้นทางบ้านห้วยน้ำดังไปยังเมืองคองที่เป็นหมู่บ้านใหญ่อยู่กลางป่า ตั้งอยู่ริมน้ำแม่แตง ซึ่งเป็นเส้นทางล่องแก่งของทัวร์ป่าในเชียงใหม่อีกเส้นทางหนึ่ง

                ต่อจากเมืองคองไปยังอำเภอเชียงดาวเป็นระยะทางประมาณ 40 กิโลเมตร ที่ถือว่าเป็นเส้นทางออฟโรดแท้ๆ มีความยากง่ายที่ต้องอาศัยทักษะของผู้ขับรถแต่ละคน ซึ่งเส้นทางสายนี้ก็สามารถลัดมายังอำเภอเชียงดาวและต่อไปยังอำเภอฝาง ไปอ่างขาง ไปเชียงรายได้อีกทางหนึ่ง อย่างไรก็ตามท่านที่ต้องการเลือกใช้เส้นทางสายนี้ควรเดินทางไปเป็นกลุ่มคณะหรือสัก 2 คันขึ้นไป เพื่อเป็นบัดดี้ด้วยกันระหว่างการเดินทาง

                ความงามแห่งขุนเขาดอยสูงที่เราทุกคนปรารถนาจะได้สัมผัสเห็นความงดงามที่ครบถ้วน เราจึงควรเลือกพิจารณาเพื่อการท่องเที่ยวให้ถูกต้องเหมาะสมตามฤดูกาล ช่วงที่ดีที่สุดก็ต้องเป็นฤดูหนาวนี้เอง

ที่พักที่ห้วยน้ำดัง สำหรับที่พักของอุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดังยังไม่มี จึงต้องเตรียมเต็นท์ไปเอง และเตรียมอาหารไปทำเองด้วย  หรือติดต่อสอบถามที่อุทยานฯ ห้วยน้ำดัง โทร.(053) 471-699

ข้อแนะนำ การเลือกเดินทางจากห้วยน้ำดังไปยังเมืองคอง-เชียงดาวนั้น ควรใช้รถ 4WD และควรเดินทางตั้งแต่ 2 คันขึ้นไป ใช้เวลาประมาณ 4-5 ชั่วโมง หรือมากน้อยกว่านี้ ขึ้นอยู่กับความยากง่ายของเส้นทางด้วย

ช่วงฤดูกาลที่เหมาะสม ควรเป็นช่วงปลายฝนเป็นต้นไป จนถึงหน้าหนาว ยกเว้นหน้าแล้งทะเลหมอกจะไม่สวย หรือเป็นช่วงต้นฝน ทะเลหมอกก็สวยไปอีกแบบหนึ่ง